Gwobr Saesneg Tir na n-Og 2008

Cyhoeddodd Cyngor Llyfrau Cymru enw enillydd gwobr Saesneg Tir na n-Og am 2008, gwobr sy’n cydnabod safon arbennig llyfrau gyda chefndir Cymreig dilys iddynt i blant a phobl ifanc.

Enillydd y wobr Saesneg yw Frances Thomas am ei nofel i bobl ifanc Finding Minerva, Gomer/Pont Books. Noddir y wobr gan CILIP Cymru (Sefydliad Siartredig Llyfrgellwyr a Gweithwyr Gwybodaeth Cymru) ac fe’i cyflwynwyd i’r awdur yn ystod derbyniad yng nghynhadledd CILIP yn Llandrindod, Powys.

Mae Finding Minerva yn nofel llawn cyffro sydd wedi’i lleoli mewn Prydain fodern sy’n dal o dan yr Ymerodraeth Rufeinig. Mae’r nofel yn cydio yn y dychymyg o’r dudalen gyntaf. Caiff Livia Marcel gryn sioc pan ddarganfu fod yr heddlu’n amau ei ffrind Macs o lofruddiaeth. Pan dderbyniodd hi nodyn rhyfedd yn dweud ei bod hithau hefyd o dan wyliadwriaeth, mae Livia’n ofni am ei bywyd. Mae Frances Thomas wedi llwyddo i greu stori gyffrous, ddiddorol gyda chymeriadau cryf ac elfen o berygl. Ochr yn ochr â’r elfen gyffrous datblyga’r stori garu rhwng Livia a Cai.

Mae’r modd y llwyddodd yr awdur i gyfuno’r modern gyda chyfnod yr Ymerodraeth Brydeinig yn ddeheuig iawn ac mae Livia yn arwres benigamp.

Yn ôl yr adolygiad ar www.gwales.com:
‘All in all, this is a gripping, hugely enjoyable novel, and I would highly recommend it to everyone.’

Ganed Frances Thomas ym 1943 yn Aberdâr lle’r oedd ei mam wedi symud i osgoi effeithiau’r bomiau adeg y rhyfel. Cymro oedd ei thad, ac roedd ei mam o dras Gwyddelig a Seisnig. Symudodd y teulu yn ôl i fyw i Lundain, lle cafodd Frances Thomas ei magu.

Gan ei bod yn unig blentyn, arferai ddarllen llawer o lyfrau a phan nad oedd digon o’r rheiny ar gael, byddai’n cyfansoddi ei storïau ei hun, ac mae hi’n parhau i wneud hynny.

Fe’i haddysgwyd mewn cwfaint ac yn ddiweddarach astudiodd Saesneg ym Mhrifysgol Llundain gan hyfforddi i fod yn athrawes. Priododd yr hanesydd Yr Athro Richard Rathbone ac mae ganddynt ddwy ferch.

Yn ôl yr awdur, y gwaith a roddodd fwyaf o fwynhad iddi ar wahân i ysgrifennu oedd gweithio gyda phobl ddyslecsig.

Nid dyma’r tro cyntaf i Frances Thomas ennill Gwobr Tir na n-Og. Mae eisoes wedi ennill y wobr deirgwaith yn y gorffennol:

ym 1981 am The Blindfold Track (y llyfr cyntaf iddi ei ysgrifennu ar gyfer plant)
ym 1986 am Region of the Summer Stars
ym 1991 am Who Stole a Bloater?

Mae’n awdur sy’n ysgrifennu ar gyfer plant ac oedolion, ond caiff foddhad arbennig o ysgrifennu ar gyfer plant. Enillodd Wobr Cyngor Celfyddydau’r Alban am Supposing, llyfr stori-a-llun ar gyfer y plant lleiaf.

Ar ôl byw am flynyddoedd yng ngogledd Llundain penderfynodd hi a’i gŵr ymgartrefu yng nghanolbarth Cymru, lle’r arferent dreulio gwyliau fel teulu.

Meddai Frances Thomas, ‘Rwy’n hapus ac yn falch iawn fy mod wedi ennill y wobr hon’.

Mae bellach yn dysgu Cymraeg, er ei fod yn anodd, ac yn mwynhau cerdded, ysgrifennu a phaentio.

Am ragor o wybodaeth cysyllter ag: Elwyn Jones, Pennaeth Gweinyddiaeth a Chysylltiadau Cyhoeddus, Cyngor Llyfrau Cymru, Castell Brychan, ABERYSTWYTH, Ceredigion SY23 2JB T (01970) 624151 F (01970) 625385 E elwyn.jones@cllc.org.uk