ALUN CREUNANT DAVIES
 
Gyda thristwch y cofnodir marwolaeth Alun Creunant Davies, cyn-Gyfarwyddwr y Cyngor Llyfrau a Chadeirydd Cyfeillion y Cyngor. Bu farw'n dawel yn ei gwsg ddydd Mercher 26 Hydref.
 
Dywedodd Gwerfyl Pierce Jones, Cyfarwyddwr y Cyngor Llyfrau: ‘Mae byd llyfrau wedi colli un o’i gymwynaswyr pennaf. Penodwyd Alun Creunant Davies yn Gyfarwyddwr cyntaf y Cyngor Llyfrau ar ddydd Gŵyl Ddewi 1965. Corff bychan iawn oedd y Cyngor bryd hynny – band un dyn i bob pwrpas – ond dan ei arweiniad ef a chyda’i weledigaeth unigryw fe ddatblygodd yn gorff pwysig a dylanwadol ym maes cyhoeddi yng Nghymru.
 
Er iddo ymddeol yn 1987 parhaodd i ymddiddori’n fawr yng ngwaith y Cyngor Llyfrau ac ef oedd Cadeirydd y Cyfeillion. Bydd bwlch enfawr ar ei ôl.’

ANRHYDEDDU AWDURON LLYFRAU PLANT
 
Mewn seremoni arbennig yng Nghanolfan y Mileniwm, Caerdydd, fe gyflwynwyd Gwobrau Tir Na n-Og i’r enillwyr gan Alun Pugh, y Gweinidog dros Ddiwylliant, y Gymraeg a Chwaraeon.
 
Yr enillwyr eleni oedd:
 

Ffuglen Orau’r Flwyddyn Eco, Emily Huws (Cymdeithas Lyfrau Ceredigion)
Llyfr Gorau’r Flwyddyn ac Eithrio Ffuglen Byd Llawn Hud, Ceri Wyn Jones, Tudur Dylan, Mererid Hopwood, Sonia Edwards, Elinor Wyn Reynolds Arlunwyd gan Chris Glynn (Gwasg Gomer)
Llyfr Saesneg Gorau’r Flwyddyn The Seal Children, Jackie Morris (Frances Lincoln)

Y CYFEILLION YN CROESAWU MERERID HOPWOOD       
 
Cynhaliodd Cyfeillion y Cyngor Llyfrau eu Cyfarfod Cyffredinol yn Aberystwyth bnawn Sadwrn, 15 Hydref a chafwyd cyfle i groesawu Mererid Hopwood fel gwestai arbennig.
 
Mewn sgwrs A??e’r Athro M. Wynn Thomas, bu Mererid yn sgwrsio am ei chariad at eiriau a’i brwdfrydedd at lyfrau a darllen.
 
Ar ddiwedd y cyfarfod cyflwynodd yr Athro Thomas gopi o’r gêm Scrabble yn Gymraeg yn rhodd iddi – anrheg ddelfrydol i un sydd mor hoff o drin geiriau!

CYHOEDDI ENILLWYR GWOBRAU’R DIWYDIANT CYHOEDDI
 
Cyhoeddwyd enwau enillwyr cyntaf Gwobrau’r Diwydiant Cyhoeddi, a drefnwyd gan Gyngor Llyfrau Cymru, yn Aberystwyth heddiw (1 Hydref) a chyflwynwyd y gwobrau gan Alun Pugh, y Gweinidog dros Ddiwylliant, y Gymraeg a Chwaraeon.
 
Dywedodd Alun Pugh, ‘Rwy’n hynod falch o weld y gwobrau hyn yn cael eu sefydlu, a hynny’n gydnabyddiaeth o lwyddiant y diwydiant cyhoeddi yng Nghymru.’
 
Comisiynwyd y gwobrau’n arbennig gan Carwyn Evans, sy’n prysur sefydlu ei hun fel artist, ac fe’u cyflwynwyd i’r enillwyr mewn seremoni arbennig wedi’i llywio gan Elinor Jones, y gyflwynwraig deledu, yng nghwmni darllenwyr o bob cwr o Gymru.
 
Yr enillwyr oedd:
 
Llyfrau Cymraeg
 
Gwerthwr Gorau – Ffuglen
Un Diwrnod yn yr Eisteddfod, Robin Llywelyn, Gomer
 
Gwerthwr Gorau – Barddoniaeth
Hoff Gerddi Nadolig Cymru, gol. Bethan Mair, Gomer
 
Gwerthwr Gorau – Heb fod yn Ffuglen
Y Dyn’i Hun, Hywel Gwynfryn, Gwasg Gwynedd
 
Gwerthwr Gorau – Plant
Jac y Jwc ar y Fferm, Dylan Williams a Gordon Jones, Cymdeithas Lyfrau Ceredigion
 
Y Llyfr a Fenthycwyd Amlaf o Lyfrgell
Y Dyn yn y Cefn heb Fwstásh, Eirug Wyn, Y Lolfa
 
Llyfrau Saesneg o Gymru
 
Gwerthwr Gorau – Ffuglen
Sexy Shorts for Summer, gol. Hazel Cushion, Accent Press
 
Gwerthwr Gorau – Barddoniaeth
The Hare that Hides Within, gol. Anne Cluysenaar & Norman Schwenk, Parthian
 
Gwerthwr Gorau – Heb fod yn Ffuglen
Welsh Valleys’ Humour, David Jandrell, Y Lolfa
 
Gwerthwr Gorau – Plant
A Wartime Scrapbook, Chris S. Stephens, Pont Books/Gomer
 
Y Llyfr a Fenthycwyd Amlaf o Lyfrgell
Sexy Shorts for Summer, gol. Hazel Cushion, Accent Press
 
‘Roedd y seremoni’n llwyddiant ysgubol,’ meddai Gwerfyl Pierce Jones, Cyfarwyddwr y Cyngor Llyfrau, ‘ac wrth longyfarch y cyhoeddwyr unigol rydym yn cydnabod y datblygiadau cyffrous diweddar o fewn y fasnach lyfrau yng Nghymru.’
 
Noddwyd y gwobrau gan y sefydliadau canlynol – Gwasanaethau Cyfrifiadurol VISTA, Awdurdod Datblygu Cymru, Western Mail, StrataMatrix a CILIP Cymru.

LLYFRGELLOEDD YN CEFNOGI LLYFRAU O GYMRU
 
Comisiynodd Cyngor Llyfrau Cymru ddau adroddiad yn ddiweddar yn canolbwyntio ar drefniadau llyfrgelloedd Cymru o adnabod a phrynu llyfrau. Roedd y naill adroddiad yn canolbwyntio ar lyfrau Cymraeg tra bod y llall yn manylu ar lyfrau Saesneg o Gymru. Mae’r adroddiadau a’r argymhellion, a luniwyd gan yr Athro Hywel Roberts, bellach wedi eu cyhoeddi ac i’w gweld ar wefan y Cyngor Llyfrau. Cliciwch yma i’w darllen.

YMWELIAD O UDMURT
 
Daeth cynrychiolwyr o dalaith Udmurt yn Rwsia ar ymweliad â’r Cyngor Llyfrau yn Aberystwyth yn ddiweddar, yn cael eu harwain gan Larisa Buranova, y Gweinidog Diwylliant.
 
Roedd ganddynt ddiddordeb arbennig yng ngwaith y Cyngor Llyfrau a hefyd yn y datblygiadau diweddar yn y fasnach lyfrau yng Nghymru.

GWOBR LLYFR Y FLWYDDYN 2005
 
Enillydd Llyfr y Flwyddyn eleni yw Caryl Lewis, am ei nofel Martha, Jac a Sianco (Y Lolfa).
 
Cyflwynwyd y wobr o £10,000 i’r awdur ifanc, sy’n wreiddiol o Ddihewyd, gan Alun Pugh, y Gweinidog dros Ddiwylliant, Chwaraeon a’r Iaith Gymraeg, mewn seremoni arbennig yng Nghaerdydd..
 
Dywedodd Meg Elis, ar ran y beirniaid: ‘Mae Caryl yn llenor disglair. Yr oeddem ni’n tri fel beirniaid yn unfryd unfarn mai hi oedd wedi ysgrifennu’r nofel orau.’
 
Enillydd y gystadleuaeth i lyfrau Saesneg oedd Owen Sheers am ei nofel The Dust Diaries (Faber).

ARIAN CYFALAF
 
Wrth ymweld â’r Cyngor Llyfrau yn ddiweddar fe gyhoeddodd Alun Pugh, y Gweinidog dros Ddiwylliant, y Gymraeg a Chwaraeon, y byddai’r Cyngor yn derbyn £31,000 o arian cyfalaf ychwanegol eleni. Bydd cyfran  o’r arian yn cael ei fuddsoddi ar weinydd newydd i wefan www.gwales.com.
 
‘Bydd yr arian cyfalaf a gyflwynir i’r Cyngor Llyfrau yn cael ei ddefnyddio i uwchraddio caledwedd a meddalwedd gwefan gwales i’w gwneud hi’n haws i’w defnyddio gan gwsmeriaid o bob rhan o’r byd,’ meddai Alun Pugh.

CYFEILLION Y CYNGOR LLYFRAU
 
Fe fydd Cyfeillion y Cyngor Llyfrau yn cynnal eu Cyfarfod Cyffredinol yn Aberystwyth ddydd Sadwrn, 15 Hydref 2005.
 
Yn ystod y cyfarfod fe fydd yr aelodau yn ethol swyddogion newydd i’r Pwyllgor Llywio a bydd yr Athro M. Wynn Thomas yn holi Mererid Hopwood am ei gwaith.
 
Am £10 y flwyddyn mae aelodau’r Cyfeillion yn derbyn gwybodaeth reolaidd am lyfrau yng Nghymru, copi arbennig o’r cylchlythyr Y Cyfaill a nifer o fanteision eraill.
 
Mae croeso i chi gysylltu ag elwyn.jones@cllc.org.uk  pe dymunech ymaelodi â’r Cyfeillion.

DYDDIAD PWYSIG
 
Gŵyl undydd o ddarlleniadau, trafodaethau, arwyddo a llawer mwy, yn cynnwys cyhoeddi enillwyr cyntaf Gwobrau’r Diwydiant Cyhoeddi yng Nghymru.
 
Canolfan y Celfyddydau, Aberystwyth
Dydd Sadwrn, 1 Hydref 2005
 
Ymhlith yr awduron yn trafod eu gwaith bydd:
 
Geraint Vaughan Jones
Elgan Philip Davies
Hywel Gwynfryn
Lyn Ebenezer
Simon Brett
Jasper Fforde
Lindsay Ashford
Iris Gower
 
Am wybodaeth bellach cysylltwch ag elwyn.jones@cllc.org.uk

GWOBRAU TIR NA N-OG 2005
 
ENILLWYR



Ffuglen Orau’r Flwyddyn:
Eco
Emily Huws (Cymdeithas Lyfrau Ceredigion)

Clod arbennig:
I’r Tir Tywyll
Elgan Philip Davies (Cymdeithas Lyfrau Ceredigion)

Llyfr gorau’r Flwyddyn ac Eithrio Ffuglen
Byd Llawn Hud
(Gwasg Gomer)

Llyfr Saesneg Gorau’r Flwyddyn
The Seal Children
Jackie Morris (Frances Lincoln)

Clod arbennig:
In Chatter Wood
Jac Jones (Llyfrau Pont)

CYFLWYNIAD I’R CADEIRYDD
 
Mae Dr Lionel Madden wedi ymddeol o fod yn Gadeirydd Cyngor Llyfrau Cymru, a hynny ar ôl naw mlynedd yn y gwaith. Yn ystod y cyfarfod hanner-blynyddol yn Aberystwyth ar 30 Mehefin cafwyd cyfle i ddiolch iddo am ei gyfraniad nodedig dros y blynyddoedd.

Cyflwynodd yr Athro M. Wynn Thomas, sy’n olynu Dr Madden fel Cadeirydd, set o bedair cyfrol Geiriadur Prifysgol Cymru yn rhodd iddo fel gwerthfawrogiad o’i wasanaeth.

CYFEILLION Y CYNGOR LLYFRAU
 
Fe fydd Cyfeillion y Cyngor Llyfrau yn cynnal eu Cyfarfod Cyffredinol yn Aberystwyth ddydd Sadwrn, 15 Hydref 2005.
 
Yn ystod y cyfarfod fe fydd yr aelodau yn ethol swyddogion newydd i’r Pwyllgor Llywio a bydd yr Athro M. Wynn Thomas yn holi Mererid Hopwood am ei gwaith.
 
Am £10 y flwyddyn mae aelodau’r Cyfeillion yn derbyn gwybodaeth reolaidd am lyfrau yng Nghymru, copi arbennig o’r cylchlythyr Y Cyfaill a nifer o fanteision eraill.
 
Mae croeso i chi gysylltu ag elwyn.jones@cllc.org.uk  pe dymunech ymaelodi â’r Cyfeillion.

LLYFRAU AR FAES Y SIOE
 
Fe fydd gan y Cyngor Llyfrau uned werthu ar faes y Sioe Amaethyddol yn Llanelwedd eto eleni (18 – 21 Gorffennaf) ac fe ddisgwylir miloedd o bobl i dyrru yno o bob rhan o Gymru a thu hwnt.
 
Os ydych yn ymweld â’r Sioe bydd croeso i chi alw i’n gweld (D314) i weld y detholiad gwych o’r llyfrau diweddaraf sy’ ar gael.

APÊL S4C
 
Fel rhan o ymdrech S4C eleni i godi arian tuag at Apêl Asia Affrica 2005, fe ymwelodd y cogydd Dudley Newbery â swyddfeydd y Cyngor Llyfrau yn Aberystwyth.
 
Yn ystod ei ymweliad cafwyd cyfle i gyflwyno siec ar ran y staff tuag at yr Apêl, yn ogystal â chyflwyno dau lyfr celf yn anrheg i Dudley am ei waith. Roedd Dudley ar daith drwy Gymru yn codi arian i’r gronfa.
 
‘Roeddem yn gwybod am ddiddordeb Dudley mewn gwaith celf o Gymru,’ meddai Delyth Humphreys ar ran y Cyngor, ‘ac roedd yn bleser cael cyflwyno anrheg iddo.’

Trefnir gan y Cyngor Llyfrau mewn cydweithrediad ag Undeb Ysgrifenwyr Gwledydd Prydain (Pwyllgor Cymru) a’r Academi.
 
Cysylltwch â Dewi Morris Jones, Pennaeth yr Adran Olygyddol yn y Cyngor Llyfrau ar 01970 624151 neu cllc.golygyddol@cllc.org.uk am fanylion pellach.

BARDD PLANT CYMRU
Ddydd Mawrth, 31 Mai, mewn seremoni ar lwyfan Eisteddfod yr Urdd, Canolfan Mileniwm Cymru cyhoeddwyd mai Mererid Hopwood yw Bardd Plant Cymru 2005–2006. Bydd yn ymweld ag ysgolion yn ystod y flwyddyn ac yn cynnal gweithdai barddoniaeth gyda phlant trwy e-bost.

Rhestr Fer Llyfr y Flwyddyn 2005

Hi yw fy Ffrind
Bethan Gwanas (Y Lolfa)

Martha, Jac a Sianco
Caryl Lewis (Y Lolfa)

Rhwng y Nefoedd a Las Vegas
Elin Llwyd Morgan (Y Lolfa)

Remember Me
Trezza Azzopardi (Picador)

The Land as Viewed from the Sea
Richard Collins (Seren)

The Dust Diaries
Owen Sheers (Faber)

GWOBRAU TIR NA N-OG 2005
 
Cyhoeddodd Cyngor Llyfrau Cymru y teitlau ar restr fer Gwobrau Tir na n-Og 2005, sy’n cydnabod safon aruchel llyfrau plant a phobl ifanc yng Nghymru yn y ddwy iaith.
 
Cyflwynir y gwobrau’n flynyddol gan y Cyngor Llyfrau i anrhydeddu gwaith awduron ac arlunwyr llyfrau plant mewn tri chategori, sef ffuglen Gymraeg orau’r flwyddyn, y llyfr Cymraeg gorau ac eithrio ffuglen, a llyfr Saesneg gorau’r flwyddyn.  Noddir y gwobrau gan CILIP Cymru.
 
Bydd enwau’r enillwyr yn cael eu cyhoeddi yn ddiweddarach yn y flwyddyn.
 
‘Mae’n glod i’r awduron a’r cyhoeddwyr hyn bod eu llyfrau wedi cyrraedd y rhestr fer,’ meddai Menna Lloyd Williams, Pennaeth Adran Llyfrau Plant y Cyngor Llyfrau, ‘gan bod y gwobrau’n anrhydeddu’r goreuon ymysg llyfrau plant o Gymru.’
 
Dyma’r teitlau sydd ar restr fer Gwobrau Tir na n-Og eleni:
 
Ffuglen Orau’r Flwyddyn
Eco, Emily Huws (Cymdeithas Lyfrau Ceredigion)
Graffiti, Angharad Devonald (Dref Wen)
Gwas y Stabl, Mair Wynn Hughes (Gwasg Gomer)
I’r Tir Tywyll, Elgan Philip Davies (Cymdeithas Lyfrau Ceredigion)
 
Llyfr Gorau’r Flwyddyn ac Eithrio Ffuglen
Byd Llawn Hud (Gwasg Gomer)
Chwyldro! Chwyldro?, Robin Evans (Canolfan Astudiaethau Addysg)
Dwli o Ddifri, Ceri Wyn Jones (Gwasg Gomer)
Hen Wragedd a Ffyn ac Eira Gwyn, gol. Myrddin ap Dafydd (Gwasg Carreg Gwalch)
 
Llyfr Saesneg Gorau’r Flwyddyn
In Chatter Wood, Jac Jones (Pont Books)
Nat, Margaret Jones (Pont Books)
The Seal Children, Jackie Morris (Frances Lincoln)
Turning Points in Welsh History 1485–1914, Stuart Broomfield, Euryn Madoc-Jones (University of Wales Press)

CYNHADLEDD ESTYN ALLAN
 
Cynhaliwyd Cynhadledd Estyn Allan yng Nghaerdydd yn ddiweddar, pryd y cafwyd cyfle i glywed am yr holl gynlluniau cyffrous i hybu darllen yn y llyfrgelloedd.
 
Yn ystod y gynhadledd roedd y Cyngor Llyfrau yn cyflwyno pecyn arbennig o adnoddau – at ddefnydd arweinyddion cylchoedd darllen – i gynrychiolwyr pob awdurdod llyfrgell yng Nghymru. Paratowyd y pecyn gan Bethan Hughes o Awdurdod Llyfrgell Sir Ddinbych.

CATALOGAU LLYFRAU PLANT
 
Mae’r Cyngor Llyfrau wedi paratoi dau gatalog o lyfrau plant yn ddiweddar. Mae’r Catalog Llyfrau Plant ac Adnoddau Addysgol wedi ei gyhoeddi mewn cydweithrediad ag ACCAC, ac yn llawn o’r deunydd diweddaraf. Yn ogystal, cyhoeddwyd y catalog Wales in English, sy’n rhestru 650 o deitlau llyfrau ac adnoddau amrywiol.
 
Mae’r catalogau eisoes wedi’u dosbarthu i ysgolion, llyfrwerthwyr a llyfrgelloedd ledled Cymru.

GWOBR I FARDD ENLLI
 
Y bardd Christine Evans – sy’n rhannu ei hamser rhwng Pen Llŷn ac Ynys Enlli – yw enillydd Gwobr Roland Mathias.
 
Cyflwynwyd y wobr, sy’n cydnabod ysgrifennu Saesneg o Gymru, mewn seremoni arbennig yn Aberhonddu.
 
Dywedodd cadeirydd y panel beirniaid, Glyn Mathias, a mab Roland Mathias: ‘Mae ysgrifennu Saesneg o Gymru yn mynd o nerth i nerth ac mae Gwobr Roland Mathias hefyd yn sicr o ddatblygu ymhellach.’
 
Gwobrwywyd Christine Evans am y llyfr Selected Poems (Seren), cyfrol o gerddi wedi eu hysbrydoli gan Enlli a’i phobl.

LLWYDDIANT DIWRNOD Y LLYFR   
 
Bu Diwrnod y Llyfr yn llwyddiant eto eleni gyda gweithgareddau yn cael eu cynnal ledled Cymru. Dyma’r seithfed flwyddyn i’r dathliadau gael eu cynnal ac mae’n braf nodi eu bod yn mynd o nerth i nerth.
 
‘Byddem yn hoffi diolch i bawb a gefnogodd y Diwrnod,’ meddai Delyth Humphreys ar ran y Cyngor Llyfrau. ‘Yr oedd yn wych gweld gymaint o bobl yn mwynhau’r cyfle i roi sylw i lyfrau ac i ddarllen.’
 
Yn ystod Darlith Diwrnod y Llyfr a gynhalwyd yn y Cynulliad Cenedlaethol yng Nghaerdydd fe gyhoeddodd Jane Davidson, y Gweinidog Addysg, y bydd gweithgareddau Diwrnod y Llyfr yn cael eu hariannu am gyfnod pellach o dair blynedd.

DIWRNOD Y LLYFR
 
Cynhelir Diwrnod y Llyfr eleni ar ddydd Iau, 3 Mawrth ac y mae'r trefniadau eisoes mewn llaw. Fe fydd gweithgareddau amrywiol yn cael eu cynnal mewn ysgolion a llyfrgelloedd ledled Cymru a bydd nifer o sefydliadau eraill yn rhan o'r dathlu.

'Rydym yn sicr y bydd y diwrnod yn un llwyddiannus,' meddai Delyth Humphreys ar ran y Cyngor Llyfrau. 'Erbyn hyn y mae Diwrnod y Llyfr wedi dod yn ddigwyddiad blynyddol pwysig iawn sy'n rhoi sylw i lyfrau a llythrennedd. Mae'n gyfle gwych i blant, pobl ifanc ac oedolion fwynhau'r pleser o ddarllen.'

ARIAN CYFALAF
 
Wrth ymweld â’r Cyngor Llyfrau yn ddiweddar fe gyhoeddodd Alun Pugh, y Gweinidog dros Ddiwylliant, y Gymraeg a Chwaraeon, y byddai’r Cyngor yn derbyn £31,000 o arian cyfalaf ychwanegol eleni. Bydd cyfran  o’r arian yn cael ei fuddsoddi ar weinydd newydd i wefan www.gwales.com.
 
‘Bydd yr arian cyfalaf a gyflwynir i’r Cyngor Llyfrau yn cael ei ddefnyddio i uwchraddio caledwedd a meddalwedd gwefan gwales i’w gwneud hi’n haws i’w defnyddio gan gwsmeriaid o bob rhan o’r byd,’ meddai Alun Pugh.